Omgaan met wanbetalende opdrachtgevers: ‘Hij zou mij kapot maken’

Door

Een op de drie zzp'ers heeft weleens een opdrachtgever gehad die niet betaalde. Zo'n conflict kan lelijk uit de hand lopen, en een rechtszaak is financieel vaak niet de moeite waard. Toch is het belangrijk dat je als zzp'er niet over je heen laat lopen.

Pleunie de Wit (38) werkt al tien jaar als zelfstandig marketingadviseur en evenementenorganisator. Ze had nooit problemen met wanbetalende opdrachtgevers, totdat ze vorig jaar via een gemeenschappelijke kennis een opdracht binnensleepte van een bekende Nederlander. Ze zou zijn social media en zijn website gaan beheren. "Aanvankelijk ging het goed", zegt De Wit. "Een eerste factuur werd gewoon betaald. Hij vroeg mij ook om mee te gaan op een rondleiding bij een bedrijf waarvoor hij werkte. Maar toen ik die uren later in rekening bracht op een volgende factuur, weigerde hij te betalen."

Nadat De Wit de man duidelijk maakte dat ze toch echt betaald wilde krijgen, volgde dreigende taal. "Hij zou mij kapot maken en ervoor zorgen dat ik nooit meer aan de bak zou komen." De Wit was behoorlijk geïntimideerd. "Een kennis van mij heeft een incassobureau en bood aan om de schuld van mij over te nemen. Ik heb dat aanbod afgeslagen. Ik was bang dat de man zijn dreigementen waar zou maken."

Met tegenzin nam De Wit haar verlies. "Het ging om zo’n 600 euro. Geen heel groot bedrag, maar wel een hap uit mijn maandinkomsten. Ik ging ook aan mezelf twijfelen. Had ik soms een fout gemaakt? Ik heb mijn offerte wel honderd keer gelezen, maar de afspraken waren echt duidelijk." Een jaar later kan De Wit zich nog steeds kwaad maken over het voorval: "De BN'er maakte misbruik van zijn machtspositie."

Langer wachten

Het verhaal van De Wit zal veel kleine zelfstandigen bekend voorkomen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de meerheid van de zzp'ers ervaring heeft met klanten of opdrachtgevers die veel te laat en in het ergste geval helemaal niet betalen. Een goed draaiende economie heeft daarin geen verbetering gebracht. Volgens onderzoek van ZZP Barometer, begin dit jaar, moeten zelfstandigen in vergelijking met een paar jaar geleden zelfs langer wachten op hun geld.

Een ruime meerderheid (71 procent) krijgt na dertig dagen betaald, dus nog net binnen de wettelijke betalingstermijn. 6 procent van de zzp'ers zegt gemiddeld pas na anderhalve maand te worden betaald, en 4 procent kan pas na zestig dagen of meer het verdiende geld bijschrijven. 30 procent heeft weleens een klant gehad die in het geheel niet wilde (of kon) betalen.

De lakse betalingsmoraal van opdrachtgevers ten aanzien van zzp'ers is een hardnekkig probleem. Misschien hebben zzp'ers dat ook een beetje aan zichzelf te danken: ze zijn gewoon te aardig. "Vaak willen zzp'ers een opdrachtgever te vriend houden en zijn ze terughoudend in het najagen van openstaande rekeningen", zegt Leo Kits van belangenorganisatie ZZP Nederland. "Bij kleine bedragen laten ze het er snel bij zitten. Bedrijven weten dat en gaan zich daarnaar gedragen."

Principekwestie

Tekstschrijver Bram van Montfoort (31) wilde niet over zich heen laten lopen. Dus toen een opdrachtgever, de eigenaar van een Haagse koeriersdienst waarvoor hij teksten had geschreven, na meerdere aanmaningen een rekening van 300 euro weigerde te betalen, schakelde hij een incassobureau in. "Het was een principekwestie voor mij", zegt Van Montfoort.

Toen ook het incassotraject niks opleverde, sleepte Van Montfoort de wanbetaler voor de rechter. Die stelde hem in het gelijk. Helaas was daarmee het probleem niet opgelost. De BV van de koeriersdienst bleek nog niet te bestaan op het moment dat Van Montfoort zijn factuur verstuurde. Dus kon hij opnieuw fluiten naar zijn geld. "De enige oplossing zou zijn om de opdrachtgever in een nieuwe rechtszaak persoonlijk aansprakelijk te stellen, maar daar had ik geen zin meer in. Het had mij al 600 euro gekost, ik was er klaar mee."

Nog erger dan de misgelopen euro's, vindt Van Montfoort het akelige gevoel dat hij aan de kwestie heeft overgehouden. "Ik lag er echt van wakker. Ik vertrouw nu niemand meer op zijn blauwe ogen. Nieuwe klanten moeten vooruitbetalen en ik zorg dat er meteen een gepersonaliseerde herinnering uitgaat als de betalingstermijn wordt overschreden."

Leo Kits kan het alleen maar toejuichen: "Je moet je als zzp'er niet zo makkelijk opzij laten schuiven. Check vooraf de solvabiliteit van je opdrachtgevers. Maak vooraf duidelijke afspraken. En voer een strikt en consequent debiteurenbeleid, ongeacht hoe de relatie met je opdrachtgever is. Aan niet of veel te laat betalende klanten heb je niets."

Wat zijn de regels?

In de Wet betalingstermijnen zijn duidelijke regels vastgelegd over betalingstermijnen:

  • Als niets is afgesproken over een betalingstermijn, moeten bedrijven elkaars facturen binnen dertig dagen betalen.
  • Afwijken van die termijn kan alleen wanneer dit in overeenkomst wordt vastgelegd, tot een maximumtermijn van zestig dagen.
  • Overheidsdiensten moeten altijd binnen dertig dagen betalen.
  • Na overschrijding van de betalingstermijn mag je als zzp’er een standaardvergoeding voor incassokosten rekenen van 40 euro. Ook mag je vanaf dat moment een wettelijke handelsrente berekenen van 8 procent (per jaar) over de overschreden betalingstermijn.

Bron: Intermediair